Grenzeloze Nieuwsgierigheid

Gastheer: Paul Brouwer (Centum Internationale Erfgoedactiviteiten: CIE)
Gastvrouw: Pauline Kruseman (Amsterdams Historisch Museum)
Gasten: Ruud Treffers (MinBuZa/DGIS), Marielou van Golstein Brouwers (Triodos bank), Peter Sigmond (Rijksmuseum), Henny Helmich (NCDO), Allert van den Ham (Hivos), Henk Molenaar (wotro), Marieke Sanders-ten Holte (CER), Willem Willems (Universiteit Leiden), Alexandra van Dijk (Common Ground), Jacob Gelt Dekker, Loes Westerman, Steven Engelsman (Museum Volkenkunde) , Coen Schimmelpenninck van der Oije (GEO), Robert Parthesius (CIE), Anouk Fienieg (CIE)

Cultureel Erfgoed en Cultuur en Ontwikkeling
Het cultureel erfgoed speelt een belangrijke rol in de internationale samenwerking vanuit Nederland, maar wordt niet automatisch geassocieerd met C&O. Vaak worden projecten op het gebied van materieel cultureel erfgoed (bebouwde omgeving, museumcollecties, archeologie en archieven) gezien als een vorm van culturele en academische samenwerking.

De afgelopen jaren zijn echter verschillende initiatieven genomen waarbij erfgoed(beheer) op een directe en succesvolle wijze heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van de partnerlanden. Deze projecten hebben –naast kennisuitwisseling en het veiligstellen van het erfgoed- ook enkele directe gevolgen binnen de actuele ontwikkelingscontext. Zij leiden immers tot een directe vorm van capaciteitsopbouw voor de locale bevolking. Door educatie, training en de verbetering van infrastructuur worden de economische kansen vergroot op met name het gebied van toerisme.

Voor Nederland liggen juist hier steeds kansen om duurzame samenwerkingsmogelijkheden te initiëren en ook na het afronden van het erfgoedproject te continueren.

Bewustwording van nieuwe mogelijkheden
Deze projecten hebben laten zien dat erfgoed, naast de vorming van identiteit, ook op specifieke wijze kan bijdrage aan de ontwikkeling van een land, regio en locale gemeenschap. Om deze potentie verder uit te bouwen is het van belang dat men zich bewust is van de mogelijkheden en dat zowel de uitvoerders van projecten en de beleidsmakers intensiever samen werken om tot een beleidsmatig programma te komen voor het ontwikkelen van internationale erfgoedprojecten.

In de praktische zin zou een intensieve samenwerking met andere sectoren binnen het veld van de ontwikkelingssamenwerking moeten leiden tot een ‘best practice Erfgoed en Ontwikkeling’.

Conclusies
Nederland speelt een belangrijke rol bij Cultuur & Ontwikkeling, het heeft daar de kennis en ervaring voor, zou dit uit moeten dragen en eventueel voorop moeten lopen. Voor de erfgoedinstellingen is deze aandacht voor cultuur vanzelfsprekend en worden de projecten veelal als succesvol beschouwd. Voor de overheid en de ontwikkelingssamenwerkingorganisaties moeten de ambities van de projecten duidelijker vertaald worden in meetbare resultaten, met name in de relatie tot armoedebestrijding. Dat moet zich dan ook vertalen in de beleidsplannen van erfgoedinstellingen. C&O moet altijd duurzaam zijn. Als er geen draagvlak is bij de counterpart is het beleid niet te realiseren en moet Nederland het ook niet willen.

Voor een goede uitvoering van C&O zijn een goed (internationaal) netwerk, bundeling van krachten en creativiteit en enthousiasme van groot belang.

Specifiek op het gebied van erfgoed:

• Erfgoed biedt infrastructuur omdat zij een identiteitsdrager is die nog steeds bestaat en ingezet kan worden op alle niveaus van C&O.
• Capaciteitsopbouw/ontwikkeling van expertise is hierbij cruciaal.
• Erfgoed is zichtbaar wat leidt tot vergroting van het draagvlak.
• Erfgoed heeft economische spin off in alle gelederen maar de waarde zit in het immateriële, de identiteit.
• Door de historische wortels van erfgoed kan het een bindende factor zijn binnen een samenleving en aanleiding zijn voor internationale samenwerking (bridging functie).